Hij schreef een van bekendere regels van de twintigste-eeuwse poëzie: there is a crack in everything, that’s where the light comes in. Leonard Cohen, behalve dichter ook zanger, en behalve Jood ook boeddhist, is de denker van gebrokenheid en heelheid, van rebelleren en knielen, van eeuwige ambivalentie en toch vasthouden. Evenals Nick Cave is hij een vernieuwer die oude geloofstradities weer toegankelijk maakt, ook voor wie niet of maar half gelooft. Een bevrijder, in dubbele zin: hij bevrijdt je van en maakt je vrij tot. Tot wat? Zoals Jo Beckers tijdens de voorbereiding zei: hij is zo iemand die helpt jezelf te hervinden, met zijn liedjes en psalmen trekt hij je de diepte in. Hij spreekt de taal van de ziel, meer soms dan je verdragen kunt. Liefde, vergeving, tragiek, mislukking, lijden, herstel: het zijn woorden waarmee hij je uitnodigt tot overgave.
Was hij een leraar? Goede vraag. Guus van Loenen, die dit najaar een boek publiceerde over vijftig Cohensongs, zegt er dit over. ‘Cohen droomt ervan een leraar te zijn die het leven verheldert en verlicht. Maar [hij laat ook merken] dat dit streven te groot voor hem is. Cohen lijkt zich van twee zaken tegelijk bewust. Hij beseft dat hij iets te zeggen heeft. En hij beseft hoe ontoereikend zijn boodschap is.’ Daarom koos Van Loenen als titel voor zijn boek: Een gids die het ook niet weet. Levenslessen van Leonard Cohen. (Verkrijgbaar in de boekhandel.)
De spanning die we gewaar worden bij Cohen, misschien zelfs zijn gespletenheid, geldt overigens niet alleen zijn leraarschap. Die spanning is existentieel. Uitreiken naar het ultieme, zowel bij God als bij mensen, en daarin sterk tekortschieten. En juist daar over moeten zingen en spreken.
In Oostvoorne zullen we ons vijf dagen onderdompelen in Cohens leven en werk. Rode draad is een bundel eigentijdse psalmen getiteld Book of Mercy, uit 1984. Het wordt een afwisselende week met getijden, interviews, deelcirkels, lectio divina, documentaires, zingen (dance, dance me to the end of love) en vertaalsessies. En van ZKO’s, Zeer Korte Overdenkingen, bedoeld om deelnemers de gelegenheid te geven te vertellen over hun band en geschiedenis met Cohen. Per slot is hij al sinds de jaren zestig een gids die het niet weet.
We zijn te gast bij Zout – Klooster aan zee, een initiatief van de plaatselijke PKN-kerk. Een nieuw initiatief, grote kans dat wij degenen zijn die de ruimtes in gebruik gaan nemen. Op de website schrijft de stuurgroep onder het kopje ‘Droom’:
Onze droom het is realiseren van een fijne plek waar mensen rust en ruimte vinden om na te denken over dingen die hen bezighouden en om hen te verrassen met stilte en ontmoetingen die hen energie geven. Zodat zij opgeladen en met nieuwe perspectieven huiswaarts keren. Onze droom is ook een plek waar mensen elkaar ontmoeten in een ongedwongen sfeer, zodat we kerk zijn middenin de samenleving.
Wil je meedoen, geef je dan op door een mail te sturen naar Karen Voors (voors@xs4all.nl) met een korte motivatie. Jullie motivaties – en wellicht wensen en ideeën – kunnen behulpzaam zijn bij het samenstellen van het programma. Je reservering is pas definitief na overboeking van het deelnamebedrag.
Neem goed kennis van de annuleringsregels, die staan onder deze mail vermeld. Het banknummer vind je op onze website, pagina Betalen en kosten. Voor vragen kun je terecht bij Karen Voors.
Vriendelijke groet van het Open Klooster Team, mede namens Guus van Loenen en Jo Beckers,
Annette (06 20 11 32 97), Karen (06 51 59 20 05) en Jan (06 28 78 45 18)
www.openklooster.nl
